Pháp sư kỳ diệu xứ Oz (The Wonderful Wizard of Oz): đọc song ngữ

Folklore, legends, myths and fairy tales have followed childhood through the ages, for every healthy youngster has a wholesome and instinctive love for stories fantastic, marvelous and manifestly unreal. The winged fairies of Grimm and Andersen have brought more happiness to childish hearts than all other human creations.

Văn học dân gian, truyền thuyết, thần thoại và truyện cổ tích đã đồng hành cùng tuổi thơ qua bao thế hệ, bởi đứa trẻ khỏe mạnh nào cũng sẵn có trong mình một niềm say mê lành mạnh với những câu chuyện kỳ ảo, diệu kỳ và rõ ràng là không có thực. Những nàng tiên có cánh của Grimm và Andersen đã đem lại cho trái tim con trẻ nhiều niềm vui hơn mọi sáng tạo khác của loài người.

Yet the old time fairy tale, having served for generations, may now be classed as “historical” in the children’s library; for the time has come for a series of newer “wonder tales” in which the stereotyped genie, dwarf and fairy are eliminated, together with all the horrible and bloodcurdling incidents devised by their authors to point a fearsome moral to each tale. Modern education includes morality; therefore the modern child seeks only entertainment in its wonder tales and gladly dispenses with all disagreeable incident.

Thế nhưng truyện cổ tích xưa, sau khi gắn bó với bao thế hệ, nay có thể xếp vào ngăn “sách lịch sử” trong thư viện thiếu nhi. Đã đến lúc cần có một loạt “truyện kỳ diệu” mới hơn, bỏ đi những thần đèn, người lùn và nàng tiên rập khuôn, cùng mọi tình tiết kinh hoàng, rợn tóc gáy mà các tác giả nghĩ ra để gắn vào mỗi truyện một bài học răn đe đáng sợ. Nền giáo dục hiện đại đã dạy cả đạo đức; bởi vậy, trẻ em thời nay đọc truyện kỳ diệu chỉ cốt để giải trí, và vui lòng gạt bỏ mọi tình tiết khó chịu.

Having this thought in mind, the story of The Wonderful Wizard of Oz was written solely to please children of today. It aspires to being a modernized fairy tale, in which the wonderment and joy are retained and the heartaches and nightmares are left out.

Với suy nghĩ ấy, câu chuyện Pháp sư kỳ diệu xứ Oz được viết ra chỉ để làm vui lòng trẻ em thời nay. Truyện mong được là một truyện cổ tích kiểu mới, giữ lại những điều kỳ diệu và niềm vui, còn bỏ đi những nỗi đau lòng và những cơn ác mộng.

L. Frank Baum

L. Frank Baum

Chicago, April, 1900.

Chicago, tháng Tư năm 1900.

Dorothy lived in the midst of the great Kansas prairies, with Uncle Henry, who was a farmer, and Aunt Em, who was the farmer’s wife. Their house was small, for the lumber to build it had to be carried by wagon many miles. There were four walls, a floor and a roof, which made one room; and this room contained a rusty looking cookstove, a cupboard for the dishes, a table, three or four chairs, and the beds. Uncle Henry and Aunt Em had a big bed in one corner, and Dorothy a little bed in another corner. There was no garret at all, and no cellar—except a small hole dug in the ground, called a cyclone cellar, where the family could go in case one of those great whirlwinds arose, mighty enough to crush any building in its path. It was reached by a trap door in the middle of the floor, from which a ladder led down into the small, dark hole.

Dorothy sống giữa đồng cỏ Kansas bao la cùng chú Henry, một người làm nông, và thím Em, vợ chú. Căn nhà của họ rất nhỏ, vì gỗ để dựng nhà phải chở bằng xe bò qua bao nhiêu dặm đường. Nhà chỉ có bốn bức tường, một sàn nhà và một mái che, tạo thành một căn phòng duy nhất; trong phòng có một chiếc bếp lò trông gỉ sét, một chạn bát đĩa, một cái bàn, ba bốn chiếc ghế và các giường ngủ. Chú Henry và thím Em nằm một chiếc giường lớn ở một góc, còn Dorothy nằm chiếc giường nhỏ ở góc khác. Nhà chẳng có gác xép, cũng không có hầm, trừ một cái hố nhỏ đào dưới đất gọi là hầm trú lốc, nơi cả nhà có thể chui xuống nếu nổi lên một cơn gió xoáy khổng lồ, đủ sức nghiền nát mọi ngôi nhà nằm trên đường nó đi qua. Muốn xuống hầm thì mở một nắp cửa sập ở giữa sàn nhà, từ đó có một chiếc thang dẫn xuống cái hố nhỏ và tối om.

When Dorothy stood in the doorway and looked around, she could see nothing but the great gray prairie on every side. Not a tree nor a house broke the broad sweep of flat country that reached to the edge of the sky in all directions. The sun had baked the plowed land into a gray mass, with little cracks running through it. Even the grass was not green, for the sun had burned the tops of the long blades until they were the same gray color to be seen everywhere. Once the house had been painted, but the sun blistered the paint and the rains washed it away, and now the house was as dull and gray as everything else.

Mỗi khi Dorothy đứng nơi ngưỡng cửa nhìn quanh, cô bé chẳng thấy gì ngoài đồng cỏ xám xịt mênh mông tứ phía. Không một bóng cây hay ngôi nhà nào chắn ngang dải đất bằng phẳng trải dài tít tắp đến tận chân trời về mọi hướng. Mặt trời đã nung mảnh đất cày thành một khối xám xịt chằng chịt những vết nứt nhỏ. Ngay cả cỏ cũng chẳng còn xanh, vì nắng đã thiêu cháy ngọn những dải cỏ dài cho đến khi chúng ngả sang cùng một màu xám xịt như khắp mọi nơi. Ngôi nhà từng được sơn, nhưng nắng làm rộp sơn rồi mưa rửa trôi đi mất, và giờ đây căn nhà cũng ảm đạm và xám xịt như vạn vật xung quanh.

When Aunt Em came there to live she was a young, pretty wife. The sun and wind had changed her, too. They had taken the sparkle from her eyes and left them a sober gray; they had taken the red from her cheeks and lips, and they were gray also. She was thin and gaunt, and never smiled now. When Dorothy, who was an orphan, first came to her, Aunt Em had been so startled by the child’s laughter that she would scream and press her hand upon her heart whenever Dorothy’s merry voice reached her ears; and she still looked at the little girl with wonder that she could find anything to laugh at.

Khi thím Em mới về đây sống, thím là một người vợ trẻ trung, xinh xắn. Nắng gió cũng đã làm thím đổi thay. Chúng cướp đi nét lấp lánh trong đôi mắt thím, chỉ để lại một màu xám đượm buồn; chúng lấy đi sắc đỏ trên má và môi thím, để má và môi cũng xám nốt. Thím gầy gò, hốc hác, và giờ chẳng bao giờ cười nữa. Hồi Dorothy mồ côi mới về ở với thím, tiếng cười của cô bé làm thím Em giật mình đến nỗi cứ nghe thấy giọng Dorothy vui vẻ là thím lại hét lên và áp tay lên ngực; và đến giờ thím vẫn ngạc nhiên nhìn cô bé, không hiểu sao cô bé lại tìm được chuyện gì mà cười.

Uncle Henry never laughed. He worked hard from morning till night and did not know what joy was. He was gray also, from his long beard to his rough boots, and he looked stern and solemn, and rarely spoke.

Chú Henry thì chẳng bao giờ cười. Chú làm lụng vất vả từ sáng sớm đến tối mịt và không biết niềm vui là gì. Người chú cũng phủ một màu xám xịt, từ bộ râu dài cho tới đôi ủng thô kệch; trông chú nghiêm nghị, trầm lặng và hiếm khi mở miệng nói năng.

It was Toto that made Dorothy laugh, and saved her from growing as gray as her other surroundings. Toto was not gray; he was a little black dog, with long silky hair and small black eyes that twinkled merrily on either side of his funny, wee nose. Toto played all day long, and Dorothy played with him, and loved him dearly.

Chính Toto là người bạn đã khiến Dorothy cười, và giúp cô bé không bị nhuốm màu xám xịt như cảnh vật chung quanh. Toto không hề xám; nó là một chú chó nhỏ màu đen, lông dài mượt như tơ, đôi mắt nhỏ đen láy lấp lánh vui vẻ hai bên cái mũi tí xíu trông thật buồn cười. Toto chơi đùa suốt cả ngày, còn Dorothy thì chơi cùng nó và yêu nó tha thiết.

Today, however, they were not playing. Uncle Henry sat upon the doorstep and looked anxiously at the sky, which was even grayer than usual. Dorothy stood in the door with Toto in her arms, and looked at the sky too. Aunt Em was washing the dishes.

Thế nhưng hôm nay họ lại không chơi đùa. Chú Henry ngồi trên bậc cửa, lo lắng nhìn lên bầu trời đang xám xịt hơn thường lệ. Dorothy đứng ở cửa bế Toto trên tay, cũng nhìn lên trời. Thím Em thì đang rửa bát.

From the far north they heard a low wail of the wind, and Uncle Henry and Dorothy could see where the long grass bowed in waves before the coming storm. There now came a sharp whistling in the air from the south, and as they turned their eyes that way they saw ripples in the grass coming from that direction also.

Từ phương bắc xa xôi vang lên tiếng gió rên rỉ trầm trầm, rồi chú Henry và Dorothy trông thấy những ngọn cỏ dài rạp mình thành từng làn sóng trước cơn bão sắp tới. Liền đó, từ phương nam có tiếng gió rít lên sắc lẹm, và khi quay sang nhìn, họ thấy cỏ phía ấy cũng gợn sóng tràn lại.

Suddenly Uncle Henry stood up.

Bỗng nhiên chú Henry đứng bật dậy.

“There’s a cyclone coming, Em,” he called to his wife. “I’ll go look after the stock.” Then he ran toward the sheds where the cows and horses were kept.

“Lốc xoáy sắp tới rồi, Em ơi,” chú gọi với vào cho vợ. “Tôi đi trông nom đàn gia súc đây.” Rồi chú chạy vội về phía những dãy chuồng nhốt bò và ngựa.

Aunt Em dropped her work and came to the door. One glance told her of the danger close at hand.

Thím Em bỏ dở việc đang làm, bước ra cửa. Chỉ liếc qua một cái, thím đã biết nguy đến nơi rồi.

“Quick, Dorothy!” she screamed. “Run for the cellar!”

“Mau lên, Dorothy!” thím thét lên. “Chạy xuống hầm mau!”

Toto jumped out of Dorothy’s arms and hid under the bed, and the girl started to get him. Aunt Em, badly frightened, threw open the trap door in the floor and climbed down the ladder into the small, dark hole. Dorothy caught Toto at last and started to follow her aunt. When she was halfway across the room there came a great shriek from the wind, and the house shook so hard that she lost her footing and sat down suddenly upon the floor.

Toto nhảy tót khỏi tay Dorothy rồi chui tọt xuống gầm giường, cô bé liền đuổi theo bắt nó. Thím Em sợ cuống cuồng, lật tung cánh cửa sập trên sàn nhà rồi trèo thang tụt xuống cái hố nhỏ tối om. Cuối cùng Dorothy cũng tóm được Toto và toan đi theo thím. Nhưng khi cô bé mới đi được nửa căn phòng thì một tiếng gió rít dữ dội vang lên, căn nhà rung chuyển mạnh đến nỗi cô bé trượt chân và ngã ngồi phịch xuống sàn.

Then a strange thing happened.

Thế rồi một chuyện kỳ lạ xảy ra.

The house whirled around two or three times and rose slowly through the air. Dorothy felt as if she were going up in a balloon.

Căn nhà xoay tròn hai ba vòng rồi từ từ bay lên không trung. Dorothy cảm thấy như thể mình đang bay lên bằng khinh khí cầu.

The north and south winds met where the house stood, and made it the exact center of the cyclone. In the middle of a cyclone the air is generally still, but the great pressure of the wind on every side of the house raised it up higher and higher, until it was at the very top of the cyclone; and there it remained and was carried miles and miles away as easily as you could carry a feather.

Gió phương bắc và gió phương nam gặp nhau ngay nơi căn nhà đứng, khiến căn nhà nằm đúng ngay tâm cơn lốc xoáy. Ở giữa một cơn lốc xoáy không khí thường tĩnh lặng, nhưng sức ép khủng khiếp của gió từ mọi phía đã nâng căn nhà lên mỗi lúc một cao, cho tới tận đỉnh cơn lốc; rồi nó cứ lơ lửng ở đó và bị cuốn đi xa hàng dặm đường, dễ như các bạn cầm một chiếc lông chim.

It was very dark, and the wind howled horribly around her, but Dorothy found she was riding quite easily. After the first few whirls around, and one other time when the house tipped badly, she felt as if she were being rocked gently, like a baby in a cradle.

Trời tối om, gió hú ghê rợn chung quanh, nhưng Dorothy nhận ra mình bay đi khá êm. Sau vài vòng xoay đầu tiên và một lần căn nhà bị nghiêng hẳn đi, cô bé cảm thấy như mình đang được đu đưa nhè nhẹ, tựa như em bé nằm trong nôi.

Toto did not like it. He ran about the room, now here, now there, barking loudly; but Dorothy sat quite still on the floor and waited to see what would happen.

Toto thì chẳng thích thế chút nào. Nó chạy lăng xăng khắp phòng, lúc chỗ này, lúc chỗ nọ, sủa ầm ĩ; nhưng Dorothy thì ngồi yên bất động trên sàn và chờ xem điều gì sẽ xảy ra.

Once Toto got too near the open trap door, and fell in; and at first the little girl thought she had lost him. But soon she saw one of his ears sticking up through the hole, for the strong pressure of the air was keeping him up so that he could not fall. She crept to the hole, caught Toto by the ear, and dragged him into the room again, afterward closing the trap door so that no more accidents could happen.

Có một lần Toto lại gần cửa sập đang mở quá, thế là rơi tọt xuống; thoạt đầu cô bé tưởng mình đã mất nó. Nhưng chẳng mấy chốc cô bé nhìn thấy một chiếc tai của nó thò lên qua miệng hố, vì sức ép rất mạnh của không khí đỡ nó lơ lửng, không cho nó rơi xuống. Cô bé bò tới miệng hố, tóm lấy tai Toto rồi lôi nó trở lại phòng, sau đó đóng nắp cửa sập lại để không xảy ra tai nạn nào nữa.

Hour after hour passed away, and slowly Dorothy got over her fright; but she felt quite lonely, and the wind shrieked so loudly all about her that she nearly became deaf. At first she had wondered if she would be dashed to pieces when the house fell again; but as the hours passed and nothing terrible happened, she stopped worrying and resolved to wait calmly and see what the future would bring. At last she crawled over the swaying floor to her bed, and lay down upon it; and Toto followed and lay down beside her.

Từng giờ từng giờ trôi qua, Dorothy cũng dần nguôi nỗi sợ; nhưng cô bé cảm thấy rất cô đơn, và tiếng gió rít bên tai dữ dội đến mức suýt làm cô bé điếc đặc. Lúc đầu cô bé cứ lo không biết khi căn nhà rơi xuống đất, mình có bị tan xác không; nhưng nhiều giờ trôi qua mà chẳng có điều gì tồi tệ xảy ra, cô bé không còn lo lắng nữa và quyết định cứ bình tĩnh chờ xem rồi sẽ ra sao. Cuối cùng, cô bé bò qua sàn nhà đang chao đảo để về chiếc giường của mình rồi nằm xuống; Toto cũng đi theo và nằm cạnh cô bé.

In spite of the swaying of the house and the wailing of the wind, Dorothy soon closed her eyes and fell fast asleep.

Bất chấp căn nhà đang chao đảo và tiếng gió rên rỉ, Dorothy nhanh chóng nhắm mắt lại và ngủ thiếp đi.

She was awakened by a shock, so sudden and severe that if Dorothy had not been lying on the soft bed she might have been hurt. As it was, the jar made her catch her breath and wonder what had happened; and Toto put his cold little nose into her face and whined dismally. Dorothy sat up and noticed that the house was not moving; nor was it dark, for the bright sunshine came in at the window, flooding the little room. She sprang from her bed and with Toto at her heels ran and opened the door.

Cô bé choàng tỉnh vì một cú va đột ngột và mạnh tới mức nếu không nằm trên chiếc giường êm, có lẽ Dorothy đã bị thương. Dù vậy, cú va đập cũng khiến cô bé thót tim và tự hỏi chuyện gì đã xảy ra; còn Toto thì áp cái mũi nhỏ lạnh ngắt vào mặt cô bé và rên rỉ buồn thảm. Dorothy ngồi dậy và nhận thấy căn nhà không còn chuyển động nữa; trời cũng chẳng còn tối, bởi ánh nắng rực rỡ đang rọi qua cửa sổ, tràn ngập căn phòng nhỏ. Cô bé bật dậy khỏi giường, Toto bám sát gót, rồi chạy ra mở cửa.

The little girl gave a cry of amazement and looked about her, her eyes growing bigger and bigger at the wonderful sights she saw.

Cô bé cất tiếng kêu kinh ngạc và nhìn quanh, đôi mắt cứ mỗi lúc một tròn xoe trước những cảnh kỳ diệu đang hiện ra.

The cyclone had set the house down very gently—for a cyclone—in the midst of a country of marvelous beauty. There were lovely patches of greensward all about, with stately trees bearing rich and luscious fruits. Banks of gorgeous flowers were on every hand, and birds with rare and brilliant plumage sang and fluttered in the trees and bushes. A little way off was a small brook, rushing and sparkling along between green banks, and murmuring in a voice very grateful to a little girl who had lived so long on the dry, gray prairies.

Cơn lốc xoáy đã đặt căn nhà xuống rất nhẹ nhàng, so với một cơn lốc, ngay giữa một xứ sở đẹp đẽ tuyệt vời. Khắp chung quanh là những thảm cỏ xanh tươi tuyệt đẹp, cùng những cây cao đường bệ trĩu quả chín mọng, ngon lành. Những luống hoa rực rỡ nở rộ khắp nơi, còn những chú chim với bộ lông lộng lẫy hiếm thấy thì ríu rít ca hót và chuyền cành trong các lùm cây bụi rậm. Cách đó một quãng ngắn là một con suối nhỏ chảy xiết lấp lánh giữa hai bờ cỏ xanh, tiếng róc rách nghe thật dễ chịu với một cô bé đã sống bấy lâu trên những đồng cỏ khô cằn xám xịt.

While she stood looking eagerly at the strange and beautiful sights, she noticed coming toward her a group of the queerest people she had ever seen. They were not as big as the grown folk she had always been used to; but neither were they very small. In fact, they seemed about as tall as Dorothy, who was a well-grown child for her age, although they were, so far as looks go, many years older.

Trong lúc đang mải mê ngắm cảnh vật lạ lẫm mà tươi đẹp, cô bé nhận thấy một nhóm người kỳ lạ nhất trần đời đang tiến về phía mình. Họ không to lớn như những người trưởng thành mà cô bé vẫn thường gặp; nhưng họ cũng chẳng quá nhỏ bé. Thực ra, trông họ cao chừng bằng Dorothy, một đứa trẻ phổng phao so với tuổi, dù vẻ ngoài cho thấy họ lớn hơn cô bé rất nhiều tuổi.

Three were men and one a woman, and all were oddly dressed. They wore round hats that rose to a small point a foot above their heads, with little bells around the brims that tinkled sweetly as they moved. The hats of the men were blue; the little woman’s hat was white, and she wore a white gown that hung in pleats from her shoulders. Over it were sprinkled little stars that glistened in the sun like diamonds. The men were dressed in blue, of the same shade as their hats, and wore well-polished boots with a deep roll of blue at the tops. The men, Dorothy thought, were about as old as Uncle Henry, for two of them had beards. But the little woman was doubtless much older. Her face was covered with wrinkles, her hair was nearly white, and she walked rather stiffly.

Nhóm người gồm ba người đàn ông và một người phụ nữ, tất cả đều ăn mặc kỳ lạ. Họ đội những chiếc mũ tròn chóp nhọn nhô cao hơn đầu chừng một bộ, quanh vành mũ gắn những chiếc chuông nhỏ reo leng keng êm tai mỗi khi họ cử động. Mũ của những người đàn ông có màu xanh lam; mũ của người phụ nữ nhỏ bé thì màu trắng, và bà mặc một chiếc áo choàng trắng xếp nếp rủ xuống từ vai. Trên áo rải rác những ngôi sao nhỏ lấp lánh dưới ánh mặt trời như những viên kim cương. Những người đàn ông mặc đồ màu xanh lam, cùng một sắc với mũ, và đi ủng đánh bóng loáng, cổ ủng bẻ lật xuống thành một nếp to màu xanh lam. Dorothy nghĩ mấy người đàn ông này trạc tuổi chú Henry, vì hai người trong số họ có râu. Nhưng người phụ nữ nhỏ bé chắc chắn già hơn nhiều. Mặt bà đầy nếp nhăn, tóc gần như bạc trắng, và bà bước đi khá cứng nhắc.

When these people drew near the house where Dorothy was standing in the doorway, they paused and whispered among themselves, as if afraid to come farther. But the little old woman walked up to Dorothy, made a low bow and said, in a sweet voice:

Khi những người này đến gần căn nhà nơi Dorothy đang đứng ở ngưỡng cửa, họ dừng lại và thì thầm với nhau, như thể sợ không dám bước lại gần hơn. Nhưng bà cụ nhỏ bé tiến thẳng tới chỗ Dorothy, cúi mình thật thấp và cất giọng ngọt ngào:

“You are welcome, most noble Sorceress, to the land of the Munchkins. We are so grateful to you for having killed the Wicked Witch of the East, and for setting our people free from bondage.”

“Thưa Nữ Pháp Sư cao quý, chào mừng cô đến với xứ Munchkin. Chúng tôi vô cùng biết ơn cô vì đã tiêu diệt Phù Thủy Ác phương Đông, giải thoát cho người dân chúng tôi khỏi ách nô lệ.”

Dorothy listened to this speech with wonder. What could the little woman possibly mean by calling her a sorceress, and saying she had killed the Wicked Witch of the East? Dorothy was an innocent, harmless little girl, who had been carried by a cyclone many miles from home; and she had never killed anything in all her life.

Dorothy ngạc nhiên lắng nghe những lời này. Bà cụ nhỏ bé có ý gì khi gọi cô bé là nữ pháp sư, rồi bảo cô bé đã giết Phù Thủy Ác phương Đông cơ chứ? Dorothy chỉ là một cô bé ngây thơ vô hại bị cơn lốc xoáy cuốn xa nhà hàng dặm đường; và suốt đời mình cô bé chưa từng giết hại bất cứ thứ gì.

But the little woman evidently expected her to answer; so Dorothy said, with hesitation, “You are very kind, but there must be some mistake. I have not killed anything.”

Thế nhưng bà cụ nhỏ bé rõ ràng đang đợi cô bé trả lời; vậy nên Dorothy ngập ngừng nói: “Bà thật tốt bụng, nhưng chắc là có nhầm lẫn gì rồi ạ. Cháu chưa từng giết thứ gì bao giờ đâu.”

“Your house did, anyway,” replied the little old woman, with a laugh, “and that is the same thing. See!” she continued, pointing to the corner of the house. “There are her two feet, still sticking out from under a block of wood.”

“Thì nhà của cháu giết đấy thôi,” bà cụ nhỏ bé cười đáp, “thế cũng như cháu giết. Nhìn kìa!” bà nói tiếp, tay chỉ về phía góc nhà. “Hai bàn chân mụ vẫn thò ra từ dưới dầm gỗ kia kìa.”

Dorothy looked, and gave a little cry of fright. There, indeed, just under the corner of the great beam the house rested on, two feet were sticking out, shod in silver shoes with pointed toes.

Dorothy nhìn theo và khẽ kêu lên vì hoảng sợ. Đúng là ở đó, ngay dưới góc chiếc xà gỗ lớn đỡ căn nhà, có hai bàn chân đang thò ra, mang đôi giày bạc mũi nhọn.

“Oh, dear! Oh, dear!” cried Dorothy, clasping her hands together in dismay. “The house must have fallen on her. Whatever shall we do?”

“Trời đất ơi! Trời đất ơi!” Dorothy kêu lên, hốt hoảng chắp chặt hai tay vào nhau. “Chắc là nhà đè lên bà ấy rồi. Bây giờ biết làm sao đây ạ?”

“There is nothing to be done,” said the little woman calmly.

“Chẳng cần làm gì cả,” bà cụ bình thản nói.

“But who was she?” asked Dorothy.

“Nhưng bà ấy là ai thế ạ?” Dorothy hỏi.

“She was the Wicked Witch of the East, as I said,” answered the little woman. “She has held all the Munchkins in bondage for many years, making them slave for her night and day. Now they are all set free, and are grateful to you for the favor.”

“Mụ ta là Phù Thủy Ác phương Đông, như bà vừa nói đấy,” bà cụ đáp. “Bao nhiêu năm nay mụ bắt tất cả người Munchkin chịu ách nô lệ, ngày đêm làm lụng cho mụ. Giờ thì họ được tự do cả rồi, và họ rất biết ơn cháu đã giúp.”

“Who are the Munchkins?” inquired Dorothy.

“Người Munchkin là ai thế ạ?” Dorothy hỏi.

“They are the people who live in this land of the East where the Wicked Witch ruled.”

“Đó là những người sống ở xứ phương Đông này, nơi mụ Phù Thủy Ác từng cai trị.”

“Are you a Munchkin?” asked Dorothy.

“Bà cũng là người Munchkin ạ?” Dorothy hỏi.

“No, but I am their friend, although I live in the land of the North. When they saw the Witch of the East was dead the Munchkins sent a swift messenger to me, and I came at once. I am the Witch of the North.”

“Không, nhưng bà là bạn của họ, dẫu bà sống ở xứ phương Bắc. Khi thấy mụ Phù Thủy phương Đông chết, người Munchkin liền phái người chạy thật nhanh đến báo cho bà, và bà đến ngay. Bà là Phù Thủy phương Bắc.”

“Oh, gracious!” cried Dorothy. “Are you a real witch?”

“Ôi, trời ơi!” Dorothy kêu lên. “Bà là một phù thủy thật sao ạ?”

“Yes, indeed,” answered the little woman. “But I am a good witch, and the people love me. I am not as powerful as the Wicked Witch was who ruled here, or I should have set the people free myself.”

“Đúng vậy đấy,” bà cụ nhỏ bé đáp. “Nhưng bà là một phù thủy hiền, và người dân rất yêu quý bà. Bà không quyền phép bằng mụ Phù Thủy Ác từng cai trị nơi đây, nếu không bà đã tự tay giải thoát cho người dân rồi.”

“But I thought all witches were wicked,” said the girl, who was half frightened at facing a real witch.

“Nhưng cháu cứ tưởng phù thủy nào cũng độc ác chứ ạ,” cô bé nói, lòng hơi sờ sợ vì đang đứng trước một phù thủy thật.

“Oh, no; that is a great mistake. There were only four witches in all the Land of Oz, and two of them, those who live in the North and the South, are good witches. I know this is true, for I am one of them myself, and cannot be mistaken. Those who dwelt in the East and the West were, indeed, wicked witches; but now that you have killed one of them, there is but one Wicked Witch in all the Land of Oz—the one who lives in the West.”

“Ồ không, thế là nhầm to rồi. Khắp cả xứ Oz này chỉ có bốn phù thủy thôi, và trong đó hai người sống ở phương Bắc và phương Nam là phù thủy hiền. Bà biết chắc điều này, vì chính bà là một trong số họ, làm sao nhầm được. Còn những kẻ sống ở phương Đông và phương Tây quả thực là phù thủy ác; nhưng giờ cháu đã giết một mụ rồi, nên khắp cả xứ Oz chỉ còn lại duy nhất một mụ Phù Thủy Ác: mụ sống ở phương Tây.”

“But,” said Dorothy, after a moment’s thought, “Aunt Em has told me that the witches were all dead—years and years ago.”

“Nhưng mà,” Dorothy ngẫm nghĩ một lát rồi nói, “thím Em từng bảo cháu là phù thủy đã chết hết rồi, từ nhiều năm về trước cơ.”

“Who is Aunt Em?” inquired the little old woman.

“Thím Em là ai?” bà cụ nhỏ bé hỏi.

“She is my aunt who lives in Kansas, where I came from.”

“Dạ, là thím của cháu, thím ở Kansas, quê cháu ạ.”

The Witch of the North seemed to think for a time, with her head bowed and her eyes upon the ground. Then she looked up and said, “I do not know where Kansas is, for I have never heard that country mentioned before. But tell me, is it a civilized country?”

Phù Thủy phương Bắc có vẻ nghĩ ngợi một hồi, đầu cúi xuống, mắt nhìn xuống đất. Rồi bà ngước lên hỏi: “Bà không biết Kansas ở đâu, vì bà chưa từng nghe ai nhắc đến xứ sở ấy bao giờ. Nhưng cháu nói xem, đó có phải là một xứ văn minh không?”

“Oh, yes,” replied Dorothy.

“Dạ có chứ ạ,” Dorothy đáp.

“Then that accounts for it. In the civilized countries I believe there are no witches left, nor wizards, nor sorceresses, nor magicians. But, you see, the Land of Oz has never been civilized, for we are cut off from all the rest of the world. Therefore we still have witches and wizards amongst us.”

“Thảo nào. Ở những xứ văn minh, bà tin là chẳng còn phù thủy, pháp sư, nữ pháp sư hay thầy phép nào nữa. Nhưng cháu thấy đấy, xứ Oz chưa bao giờ văn minh cả, vì xứ này bị ngăn cách hẳn với cả thế giới bên ngoài. Bởi vậy ở đây vẫn còn phù thủy và pháp sư.”

“Who are the wizards?” asked Dorothy.

“Pháp sư là những ai thế ạ?” Dorothy hỏi.

“Oz himself is the Great Wizard,” answered the Witch, sinking her voice to a whisper. “He is more powerful than all the rest of us together. He lives in the City of Emeralds.”

“Chính Oz là Pháp Sư Vĩ Đại,” bà Phù Thủy đáp, hạ giọng thì thầm. “Ông ấy quyền phép hơn tất cả các phù thủy gộp lại. Ông ấy sống ở Thành phố Ngọc Lục Bảo.”

Dorothy was going to ask another question, but just then the Munchkins, who had been standing silently by, gave a loud shout and pointed to the corner of the house where the Wicked Witch had been lying.

Dorothy định hỏi thêm một câu nữa, nhưng đúng lúc ấy những người Munchkin nãy giờ vẫn đứng im lặng bên cạnh bỗng reo to lên và chỉ về phía góc nhà nơi mụ Phù Thủy Ác nằm lúc nãy.

“What is it?” asked the little old woman, and looked, and began to laugh. The feet of the dead Witch had disappeared entirely, and nothing was left but the silver shoes.

“Gì thế?” bà cụ nhỏ bé hỏi rồi nhìn sang, và bật cười. Hai bàn chân của mụ Phù Thủy đã chết biến mất hoàn toàn, chẳng còn lại gì ngoài đôi giày bạc.

“She was so old,” explained the Witch of the North, “that she dried up quickly in the sun. That is the end of her. But the silver shoes are yours, and you shall have them to wear.” She reached down and picked up the shoes, and after shaking the dust out of them handed them to Dorothy.

“Mụ già quá rồi,” Phù Thủy phương Bắc giải thích, “nên gặp nắng là khô quắt ngay. Thế là hết đời mụ. Nhưng đôi giày bạc này là của cháu, cháu cứ lấy mà đi.” Bà cúi xuống nhặt đôi giày lên, rũ sạch bụi đất rồi trao cho Dorothy.

“The Witch of the East was proud of those silver shoes,” said one of the Munchkins, “and there is some charm connected with them; but what it is we never knew.”

“Phù Thủy phương Đông tự hào về đôi giày bạc ấy lắm,” một người Munchkin nói, “và chúng có phép gì đó; nhưng là phép gì thì chúng tôi chưa bao giờ biết.”

Dorothy carried the shoes into the house and placed them on the table. Then she came out again to the Munchkins and said:

Dorothy cầm đôi giày vào trong nhà và đặt lên bàn. Rồi cô bé lại bước ra chỗ những người Munchkin và nói:

“I am anxious to get back to my aunt and uncle, for I am sure they will worry about me. Can you help me find my way?”

“Cháu rất nóng lòng muốn trở về với chú thím, vì cháu chắc là chú thím đang lo cho cháu lắm. Các bác có thể giúp cháu tìm đường về được không ạ?”

The Munchkins and the Witch first looked at one another, and then at Dorothy, and then shook their heads.

Những người Munchkin và bà Phù Thủy nhìn nhau trước, rồi nhìn Dorothy, sau đó lắc đầu.

“At the East, not far from here,” said one, “there is a great desert, and none could live to cross it.”

“Ở phương Đông, cách đây không xa,” một người nói, “có một sa mạc lớn, và chẳng ai vượt qua được mà còn sống.”

“It is the same at the South,” said another, “for I have been there and seen it. The South is the country of the Quadlings.”

“Ở phương Nam cũng thế,” một người khác nói, “vì tôi đã từng đến đó và tận mắt thấy rồi. Phương Nam là xứ sở của người Quadling.”

“I am told,” said the third man, “that it is the same at the West. And that country, where the Winkies live, is ruled by the Wicked Witch of the West, who would make you her slave if you passed her way.”

“Tôi nghe nói,” người đàn ông thứ ba lên tiếng, “ở phương Tây cũng vậy. Đã thế xứ sở đó, nơi người Winkie sinh sống, lại do Phù Thủy Ác phương Tây cai trị, cô mà đi qua đất của mụ thì mụ sẽ bắt cô làm nô lệ.”

“The North is my home,” said the old lady, “and at its edge is the same great desert that surrounds this Land of Oz. I’m afraid, my dear, you will have to live with us.”

“Phương Bắc là nhà của bà,” bà cụ nói, “và ở tận cùng phương Bắc cũng là sa mạc lớn bao quanh xứ Oz này. Bà e là cháu sẽ phải ở lại đây sống cùng chúng ta thôi, cháu yêu ạ.”

Dorothy began to sob at this, for she felt lonely among all these strange people. Her tears seemed to grieve the kindhearted Munchkins, for they immediately took out their handkerchiefs and began to weep also. As for the little old woman, she took off her cap and balanced the point on the end of her nose, while she counted “one, two, three” in a solemn voice. At once the cap changed to a slate, on which was written in big, white chalk marks:

Nghe vậy Dorothy bắt đầu nức nở khóc, vì cô bé cảm thấy thật cô độc giữa bao nhiêu con người xa lạ. Thấy cô bé khóc, những người Munchkin tốt bụng có vẻ đau lòng lắm, vì họ liền rút khăn tay ra và cũng sụt sùi khóc theo. Còn bà cụ nhỏ bé thì cởi chiếc mũ ra rồi đặt đầu chóp nhọn thăng bằng trên chóp mũi mình, vừa làm vừa cất giọng trang nghiêm đếm “một, hai, ba”. Chiếc mũ lập tức biến thành một tấm bảng đá, trên đó viết những dòng phấn trắng to tướng:

The little old woman took the slate from her nose, and having read the words on it, asked, “Is your name Dorothy, my dear?”

Bà cụ nhỏ bé nhấc tấm bảng đá khỏi mũi, đọc xong những dòng chữ trên đó liền hỏi: “Tên cháu là Dorothy phải không, cháu yêu?”

“Yes,” answered the child, looking up and drying her tears.

“Vâng ạ,” cô bé ngước lên lau nước mắt và trả lời.

“Then you must go to the City of Emeralds. Perhaps Oz will help you.”

“Thế thì cháu phải đến Thành phố Ngọc Lục Bảo rồi. Có lẽ Oz sẽ giúp được cháu.”

“Where is this city?” asked Dorothy.

“Thành phố ấy ở đâu hở bà?” Dorothy hỏi.

“It is exactly in the center of the country, and is ruled by Oz, the Great Wizard I told you of.”

“Thành phố ở ngay chính giữa xứ này, người cai quản là Oz, vị Pháp Sư Vĩ Đại bà vừa kể với cháu đấy.”

“Is he a good man?” inquired the girl anxiously.

“Ông ấy có phải là người tốt không ạ?” cô bé lo lắng hỏi.

“He is a good wizard. Whether he is a man or not I cannot tell, for I have never seen him.”

“Ông ấy là một pháp sư tốt. Còn ông ấy có phải là con người hay không thì bà không rõ, vì bà chưa bao giờ gặp ông ấy cả.”

“How can I get there?” asked Dorothy.

“Làm sao cháu đến đó được ạ?” Dorothy hỏi.

“You must walk. It is a long journey, through a country that is sometimes pleasant and sometimes dark and terrible. However, I will use all the magic arts I know of to keep you from harm.”

“Cháu phải đi bộ thôi. Đó là một chặng đường dài, đi qua một xứ sở có lúc tươi đẹp nhưng cũng có lúc tối tăm và ghê sợ. Dẫu vậy, bà sẽ dùng mọi phép thuật bà biết để bảo vệ cháu khỏi hiểm nguy.”

“Won’t you go with me?” pleaded the girl, who had begun to look upon the little old woman as her only friend.

“Bà không đi cùng cháu được sao ạ?” cô bé nài nỉ, bởi cô bé đã bắt đầu xem bà cụ nhỏ bé là người bạn duy nhất của mình.

“No, I cannot do that,” she replied, “but I will give you my kiss, and no one will dare injure a person who has been kissed by the Witch of the North.”

“Không, bà không thể làm thế được,” bà đáp, “nhưng bà sẽ tặng cháu một nụ hôn của bà, và sẽ chẳng ai dám làm hại một người đã được Phù Thủy phương Bắc hôn đâu.”

She came close to Dorothy and kissed her gently on the forehead. Where her lips touched the girl they left a round, shining mark, as Dorothy found out soon after.

Bà tiến lại gần Dorothy và khẽ hôn lên trán cô bé. Chẳng bao lâu sau Dorothy mới biết rằng chỗ môi bà chạm vào đã để lại một dấu tròn sáng lấp lánh.

“The road to the City of Emeralds is paved with yellow brick,” said the Witch, “so you cannot miss it. When you get to Oz do not be afraid of him, but tell your story and ask him to help you. Goodbye, my dear.”

“Con đường dẫn đến Thành phố Ngọc Lục Bảo được lát bằng gạch vàng,” bà Phù Thủy nói, “nên cháu không thể lạc được đâu. Khi đến gặp Oz, cháu đừng sợ ông ấy, cứ kể đầu đuôi câu chuyện của cháu và nhờ ông ấy giúp đỡ. Tạm biệt cháu nhé, cháu yêu.”

The three Munchkins bowed low to her and wished her a pleasant journey, after which they walked away through the trees. The Witch gave Dorothy a friendly little nod, whirled around on her left heel three times, and straightway disappeared, much to the surprise of little Toto, who barked after her loudly enough when she had gone, because he had been afraid even to growl while she stood by.

Ba người đàn ông Munchkin cúi mình thật thấp trước cô bé và chúc cô bé đi đường vui vẻ, rồi họ đi khuất vào rặng cây. Bà Phù Thủy khẽ gật đầu thân thiện với Dorothy, đứng trên gót chân trái xoay tròn ba vòng rồi biến mất ngay tức khắc, khiến chú chó nhỏ Toto vô cùng kinh ngạc. Chờ bà đi khuất hẳn, nó mới sủa ầm ĩ với theo, vì lúc bà còn đứng đó, nó sợ đến nỗi chẳng dám cả gầm gừ.

But Dorothy, knowing her to be a witch, had expected her to disappear in just that way, and was not surprised in the least.

Còn Dorothy thì biết bà là phù thủy, nên đã đoán trước bà sẽ biến mất đúng kiểu ấy, và chẳng ngạc nhiên chút nào.