Ngụ ngôn Aesop (Aesop's Fables): đọc song ngữ

A LION was awakened from sleep by a Mouse running over his face. Rising up angrily, he caught him and was about to kill him, when the Mouse piteously entreated, saying: “If you would only spare my life, I would be sure to repay your kindness.” The Lion laughed and let him go. It happened shortly after this that the Lion was caught by some hunters, who bound him by strong ropes to the ground. The Mouse, recognizing his roar, came and gnawed the rope with his teeth, and set him free, exclaiming:

Một con sư tử đang ngủ thì bị một chú chuột chạy qua mặt làm thức giấc. Tức giận chồm dậy, sư tử tóm lấy chuột và toan giết chết, thì chuột van nài thảm thiết: “Nếu ngài tha mạng cho tôi, nhất định tôi sẽ đền đáp ơn ngài.” Sư tử bật cười rồi thả cho chuột đi. Chẳng bao lâu sau, sư tử sa vào tay mấy người thợ săn, bị trói chặt xuống đất bằng những sợi dây thừng chắc nịch. Nghe tiếng gầm, nhận ra sư tử, chuột bèn tìm đến, lấy răng gặm đứt dây thừng và giải thoát cho sư tử, rồi bảo:

“You ridiculed the idea of my ever being able to help you, not expecting to receive from me any repayment of your favour; now you know that it is possible for even a Mouse to confer benefits on a Lion.”

“Trước kia ngài từng cười nhạo ý nghĩ rằng tôi có thể giúp được ngài, chẳng mảy may trông mong tôi đền đáp ơn nghĩa; giờ thì ngài biết rồi đấy, ngay cả chuột cũng có thể giúp ích cho sư tử.”

WOLF, meeting with a Lamb astray from the fold, resolved not to lay violent hands on him, but to find some plea to justify to the Lamb the Wolf’s right to eat him. He thus addressed him: “Sirrah, last year you grossly insulted me.” “Indeed,” bleated the Lamb in a mournful tone of voice, “I was not then born.” Then said the Wolf, “You feed in my pasture.” “No, good sir,” replied the Lamb, “I have not yet tasted grass.” Again said the Wolf, “You drink of my well.” “No,” exclaimed the Lamb, “I never yet drank water, for as yet my mother’s milk is both food and drink to me.” Upon which the Wolf seized him and ate him up, saying, “Well! I won’t remain supperless, even though you refute every one of my imputations.” The tyrant will always find a pretext for his tyranny.

Sói bắt gặp một chú cừu non đi lạc đàn, bèn định bụng không thô bạo ra tay, mà tìm một cái cớ để chứng tỏ với cừu non rằng mình có quyền ăn thịt nó. Lão bèn lên tiếng: “Này mày, năm ngoái mày đã sỉ nhục tao thậm tệ.” “Thật ra thì,” cừu non cất giọng be be buồn bã, “hồi đó tôi đã ra đời đâu ạ.” Sói lại nói: “Mày gặm cỏ trên đồng cỏ của tao.” “Thưa ông, không có đâu ạ,” cừu non đáp, “tôi đã nếm ngọn cỏ nào đâu.” Sói lại bảo: “Mày uống nước ở giếng của tao.” “Không ạ,” cừu non thốt lên, “tôi chưa từng uống nước bao giờ, vì xưa nay sữa mẹ vừa là thức ăn vừa là nước uống của tôi.” Nghe vậy, sói vồ lấy cừu rồi ăn thịt, vừa nuốt vừa bảo: “Chà! Dù mày có chối phăng mọi tội tao gán, thì tao cũng chẳng chịu nhịn bữa tối đâu!” Kẻ bạo ngược luôn tìm ra cớ cho sự tàn bạo của mình.

AN ASS having heard some Grasshoppers chirping, was highly enchanted; and, desiring to possess the same charms of melody, demanded what sort of food they lived on to give them such beautiful voices. They replied, “The dew.” The Ass resolved that he would live only upon dew, and in a short time died of hunger.

Một chú lừa nghe thấy mấy con châu chấu rỉ rả cất tiếng kêu thì mê mẩn vô cùng; thèm có được giọng hát mê hồn như thế, lừa bèn hỏi xem chúng ăn thứ gì mà có được giọng hay đến vậy. Châu chấu đáp: “Hạt sương.” Lừa quyết định từ đó chỉ sống bằng sương mai, và chẳng bao lâu sau đã chết đói.

A WOLF who had a bone stuck in his throat hired a Crane, for a large sum, to put her head into his mouth and draw out the bone. When the Crane had extracted the bone and demanded the promised payment, the Wolf, grinning and grinding his teeth, exclaimed: “Why, you have surely already had a sufficient recompense, in having been permitted to draw out your head in safety from the mouth and jaws of a wolf.”

Một con sói bị hóc xương trong họng, bèn đem một món tiền lớn ra thuê sếu thò đầu vào miệng gắp xương ra giúp. Khi sếu đã gắp được cái xương ra và đòi món tiền công đã hứa, sói nhe răng cười, nghiến răng nghiến lợi mà bảo: “Ơ hay, mày được rút đầu ra an toàn khỏi miệng và hàm của một con sói, thế chẳng phải là đã được trả công quá đủ rồi sao?”

In serving the wicked, expect no reward, and be thankful if you escape injury for your pains.

Giúp kẻ ác thì đừng mong đền đáp, nhọc công mà lành lặn thoát thân đã là may.

A FATHER had a family of sons who were perpetually quarreling among themselves. When he failed to heal their disputes by his exhortations, he determined to give them a practical illustration of the evils of disunion; and for this purpose he one day told them to bring him a bundle of sticks. When they had done so, he placed the faggot into the hands of each of them in succession, and ordered them to break it in pieces. They tried with all their strength, and were not able to do it. He next opened the faggot, took the sticks separately, one by one, and again put them into his sons’ hands, upon which they broke them easily. He then addressed them in these words: “My sons, if you are of one mind, and unite to assist each other, you will be as this faggot, uninjured by all the attempts of your enemies; but if you are divided among yourselves, you will be broken as easily as these sticks.”

Một người cha có mấy người con trai cứ luôn mồm cãi cọ xích mích với nhau. Khuyên răn mãi mà không dẹp yên được các mối bất hòa, ông quyết định cho các con một bài học thực tế về tác hại của sự chia rẽ. Nghĩ vậy, một hôm ông bảo các con mang đến cho mình một bó củi. Khi các con mang củi đến, ông lần lượt trao bó củi vào tay từng người và bảo bẻ gãy nó. Người nào cũng cố hết sức nhưng không tài nào bẻ nổi. Tiếp đó, ông tháo bó củi ra, rút từng que củi một rồi lại đưa cho các con, và lần này họ bẻ gãy dễ dàng. Bấy giờ người cha mới bảo: “Các con của cha, nếu các con đồng lòng và đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, các con sẽ như bó củi này, kẻ thù dù bày mưu tính kế thế nào cũng chẳng hại nổi; nhưng nếu các con chia rẽ, các con sẽ bị bẻ gãy dễ dàng như những que củi kia vậy.”

A BAT who fell upon the ground and was caught by a Weasel pleaded to be spared his life. The Weasel refused, saying that he was by nature the enemy of all birds. The Bat assured him that he was not a bird, but a mouse, and thus was set free. Shortly afterwards the Bat again fell to the ground and was caught by another Weasel, whom he likewise entreated not to eat him. The Weasel said that he had a special hostility to mice. The Bat assured him that he was not a mouse, but a bat, and thus a second time escaped.

Một con dơi rơi xuống đất bị chồn tóm được, liền van xin tha mạng. Chồn từ chối, bảo rằng bản tính họ nhà chồn xưa nay là kẻ thù của muôn loài chim. Dơi quả quyết mình chẳng phải chim mà là chuột, nhờ thế mà được tha. Chẳng bao lâu sau, dơi lại rơi xuống đất và bị một con chồn khác bắt được, nó cũng tha thiết xin chồn đừng ăn thịt. Con chồn này lại bảo nó đặc biệt căm ghét loài chuột. Dơi bèn quả quyết mình không phải chuột mà là dơi, và thế là thoát chết lần thứ hai.

It is wise to turn circumstances to good account.

Biết lựa chiều hoàn cảnh mà xoay xở mới là khôn ngoan.

A COCK, scratching for food for himself and his hens, found a precious stone and exclaimed: “If your owner had found thee, and not I, he would have taken thee up, and have set thee in thy first estate; but I have found thee for no purpose. I would rather have one barleycorn than all the jewels in the world.”

Một con gà trống đang bới đất tìm mồi cho mình và đàn gà mái thì thấy một viên đá quý, bèn cất tiếng: “Nếu người chủ của mày tìm thấy mày chứ chẳng phải tao, ắt người ta đã nâng niu nhặt mày lên và đặt mày về nơi danh giá ban đầu; chứ tao thấy mày thì cũng bằng thừa. Tao thà có một hạt lúa mạch còn hơn có mọi thứ ngọc ngà trên cõi đời này.”

THE SWALLOW and the Crow had a contention about their plumage. The Crow put an end to the dispute by saying, “Your feathers are all very well in the spring, but mine protect me against the winter.”

Chim én và quạ cãi nhau xem bộ lông của ai đẹp hơn. Quạ bèn chấm dứt cuộc tranh luận bằng câu: “Lông của cậu thì mùa xuân tốt thật đấy, nhưng lông của tôi lại che chở cho tôi suốt cả mùa đông.”

Fair weather friends are not worth much.

Bạn chỉ có mặt lúc trời yên biển lặng thì chẳng đáng là bao.

THE BEASTS of the field and forest had a Lion as their king. He was neither wrathful, cruel, nor tyrannical, but just and gentle as a king could be. During his reign he made a royal proclamation for a general assembly of all the birds and beasts, and drew up conditions for a universal league, in which the Wolf and the Lamb, the Panther and the Kid, the Tiger and the Stag, the Dog and the Hare, should live together in perfect peace and amity. The Hare said, “Oh, how I have longed to see this day, in which the weak shall take their place with impunity by the side of the strong.” And after the Hare said this, he ran for his life.

Muôn thú nơi đồng nội và rừng già tôn một con sư tử lên làm vua. Chúa sơn lâm chẳng nóng nảy, tàn ác hay chuyên quyền, mà công bằng, hiền hậu chẳng vua nào bằng. Trong thời trị vì, sư tử ra chiếu triệu tập tất cả chim muông và thú vật về họp, rồi thảo ra điều khoản cho một khối liên minh chung, để sói với cừu non, báo với dê con, hổ với hươu đực, chó với thỏ cùng sống bên nhau trong hòa bình và thân ái trọn vẹn. Thỏ nghe vậy bèn nói: “Ôi, tôi ao ước biết bao được thấy ngày này, ngày mà kẻ yếu có thể an toàn đứng cạnh kẻ mạnh mà chẳng phải sợ gì.” Nói dứt lời, thỏ co cẳng chạy thục mạng.

A TRAVELER about to set out on a journey saw his Dog stand at the door stretching himself. He asked him sharply: “Why do you stand there gaping? Everything is ready but you, so come with me instantly.” The Dog, wagging his tail, replied: “O, master! I am quite ready; it is you for whom I am waiting.”

Một người sắp sửa đi xa thì thấy con chó của mình đứng ở cửa vươn mình. Bác gắt lên: “Sao mày cứ đứng ngẩn tò te ra đấy hả? Mọi thứ xong xuôi cả rồi chỉ còn mỗi mày thôi, mau đi với tao ngay!” Con chó vẫy đuôi đáp: “Ông chủ ơi! Tôi sẵn sàng cả rồi đấy chứ; người tôi đang đợi chính là ông đấy.”

The loiterer often blames delay on his more active friend.

Kẻ chậm chạp thường đổ lỗi trễ nải cho người bạn nhanh nhẹn hơn mình.

THE ANTS were spending a fine winter’s day drying grain collected in the summertime. A Grasshopper, perishing with famine, passed by and earnestly begged for a little food. The Ants inquired of him, “Why did you not treasure up food during the summer?” He replied, “I had not leisure enough. I passed the days in singing.” They then said in derision: “If you were foolish enough to sing all the summer, you must dance supperless to bed in the winter.”

Vào một ngày đông đẹp trời, đàn kiến bận rộn phơi số ngũ cốc đã gom góp từ mùa hè. Một con châu chấu đói lả đi ngang qua, tha thiết xin chút thức ăn. Đàn kiến hỏi: “Sao hồi mùa hè anh không lo tích trữ thức ăn?” Châu chấu đáp: “Tôi có rảnh đâu. Suốt ngày tôi bận ca hát rồi.” Bầy kiến bèn chế giễu: “Nếu mùa hè anh đã dại dột ca hát suốt, thì mùa đông cứ việc nhảy múa rồi nhịn đói đi ngủ!”

A HARE one day ridiculed the short feet and slow pace of the Tortoise, who replied, laughing: “Though you be swift as the wind, I will beat you in a race.” The Hare, believing her assertion to be simply impossible, assented to the proposal; and they agreed that the Fox should choose the course and fix the goal. On the day appointed for the race the two started together. The Tortoise never for a moment stopped, but went on with a slow but steady pace straight to the end of the course. The Hare, lying down by the wayside, fell fast asleep. At last waking up, and moving as fast as he could, he saw the Tortoise had reached the goal, and was comfortably dozing after her fatigue.

Một hôm thỏ chế nhạo đôi chân ngắn và bước đi chậm chạp của rùa. Rùa cười đáp: “Dù cậu có nhanh như gió, tôi vẫn sẽ thắng cậu trong một cuộc chạy đua.” Thỏ cho rằng chuyện đó là không tưởng, bèn nhận lời thách đấu; cả hai đồng ý nhờ cáo chọn đường chạy và ấn định vạch đích. Đến ngày hẹn thi chạy, hai bên cùng nhau xuất phát. Rùa không hề dừng lại dù chỉ một chốc, mà cứ chậm rãi nhưng vững bước tiến thẳng về đích. Thỏ nằm lăn ra bên vệ đường rồi ngủ thiếp đi. Mãi đến lúc tỉnh dậy, thỏ cắm đầu cắm cổ chạy thật nhanh, thì thấy rùa đã tới đích và đang khoan khoái chợp mắt sau chặng đường mệt mỏi.

Slow but steady wins the race.

Chậm mà chắc thì thắng.

A CHARCOAL-BURNER carried on his trade in his own house. One day he met a friend, a Fuller, and entreated him to come and live with him, saying that they should be far better neighbors and that their housekeeping expenses would be lessened. The Fuller replied, “The arrangement is impossible as far as I am concerned, for whatever I should whiten, you would immediately blacken again with your charcoal.”

Một người đốt than làm nghề ngay tại nhà mình. Một hôm gặp người bạn làm thợ giặt vải, anh khẩn khoản rủ bạn về ở cùng, bảo rằng hai người làm hàng xóm của nhau sẽ tốt hơn nhiều, lại giảm bớt được chi phí sinh hoạt. Thợ giặt vải bèn đáp: “Với tôi thì chịu thôi, không thể tính thế được, vì bất cứ thứ gì tôi vừa giặt cho trắng tinh, anh lại bôi than làm cho đen nhẻm ngay.”

Like will draw like.

Người cùng tính mới hợp nhau.

A BOY was hunting for locusts. He had caught a goodly number, when he saw a Scorpion, and mistaking him for a locust, reached out his hand to take him. The Scorpion, showing his sting, said: “If you had but touched me, my friend, you would have lost me, and all your locusts too!”

Một cậu bé đi bắt cào cào. Cậu đã bắt được một mớ kha khá, thì thấy một con bọ cạp, ngỡ là cào cào nên thò tay định bắt. Bọ cạp giơ ngòi độc lên bảo: “Này cậu bạn, nếu cậu mà chạm vào tôi, thì chẳng những mất toi tôi mà đống cào cào của cậu cũng đi đời luôn đấy!”

A FISHERMAN skilled in music took his flute and his nets to the seashore. Standing on a projecting rock, he played several tunes in the hope that the fish, attracted by his melody, would of their own accord dance into his net, which he had placed below. At last, having long waited in vain, he laid aside his flute, and casting his net into the sea, made an excellent haul of fish. When he saw them leaping about in the net upon the rock he said: “O you most perverse creatures, when I piped you would not dance, but now that I have ceased you do so merrily.”

Một người đánh cá giỏi thổi sáo mang theo sáo và lưới ra bờ biển. Đứng trên một mỏm đá nhô ra mặt nước, bác thổi vài điệu nhạc với hy vọng bầy cá say mê tiếng sáo sẽ tự nhảy vào tấm lưới bác đã giăng sẵn bên dưới. Cuối cùng, đợi mãi uổng công, bác đặt sáo sang một bên, quăng lưới xuống biển và kéo lên một mẻ cá lớn. Thấy lũ cá quẫy đạp tưng bừng trong lưới trên mỏm đá, bác liền bảo: “Hỡi lũ ngang ngạnh kia, lúc tao thổi sáo thì chúng mày chẳng thèm nhảy múa, giờ tao thôi rồi thì chúng mày lại nhảy nhót hăng thế!”

A DOG, crossing a bridge over a stream with a piece of flesh in his mouth, saw his own shadow in the water and took it for that of another Dog, with a piece of meat double his own in size. He immediately let go of his own, and fiercely attacked the other Dog to get his larger piece from him. He thus lost both: that which he grasped at in the water, because it was a shadow; and his own, because the stream swept it away.

Một con chó ngậm miếng thịt đi qua chiếc cầu bắc ngang dòng suối, bỗng nhìn thấy bóng mình dưới nước lại ngỡ là một con chó khác đang ngoạm miếng thịt to gấp đôi miếng của nó. Chó ta lập tức nhả miếng thịt của mình ra, hùng hổ lao tới tấn công con chó kia để giật lấy miếng thịt to hơn. Thế là nó mất cả hai: miếng nó cố đớp dưới nước thì hóa ra chỉ là cái bóng, còn miếng thịt của chính nó thì đã bị dòng nước cuốn trôi mất.

A CARTER was driving a wagon along a country lane, when the wheels sank down deep into a rut. The rustic driver, stupefied and aghast, stood looking at the wagon, and did nothing but utter loud cries to Hercules to come and help him. Hercules, it is said, appeared and thus addressed him: “Put your shoulders to the wheels, my man. Goad on your bullocks, and never more pray to me for help, until you have done your best to help yourself, or depend upon it you will henceforth pray in vain.”

Một bác đánh xe đang cho xe đi trên con đường làng thì bánh xe ngập sâu trong một rãnh đất sa lầy. Bác lái xe nhà quê sững sờ kinh hãi, chỉ biết đứng nhìn cỗ xe, chẳng làm gì cả, chỉ gào ầm lên cầu Hercules đến giúp. Người ta kể rằng Hercules hiện lên bảo bác: “Ghé vai vào bánh xe đi, này bác. Thúc đàn bò tiến lên, và chớ bao giờ cầu ta giúp nữa khi tự mình chưa gắng hết sức để tự cứu mình; bằng không, cứ tin chắc rằng từ nay về sau bác có cầu xin cũng vô ích mà thôi.”

Self-help is the best help.

Tự giúp mình là cách tốt nhất.

A MOLE, a creature blind from birth, once said to his Mother: “I am sure than I can see, Mother!” In the desire to prove to him his mistake, his Mother placed before him a few grains of frankincense, and asked, “What is it?” The young Mole said, “It is a pebble.” His Mother exclaimed: “My son, I am afraid that you are not only blind, but that you have lost your sense of smell.”

Một chú chuột chũi vốn mù từ lúc mới sinh, có lần bảo mẹ: “Mẹ ơi, con chắc chắn là con nhìn thấy được!” Muốn cho con thấy nó lầm, chuột chũi mẹ bèn đặt trước mặt con vài hạt nhũ hương⁵ rồi hỏi: “Cái gì đây con?” Chuột chũi con bảo: “Một viên sỏi ạ.” Mẹ nó kêu lên: “Con ơi, mẹ e là con chẳng những mù mắt, mà đến mũi cũng chẳng còn ngửi được gì nữa rồi.”

A HERDSMAN tending his flock in a forest lost a Bull-calf from the fold. After a long and fruitless search, he made a vow that, if he could only discover the thief who had stolen the Calf, he would offer a lamb in sacrifice to Hermes, Pan, and the Guardian Deities of the forest. Not long afterwards, as he ascended a small hillock, he saw at its foot a Lion feeding on the Calf. Terrified at the sight, he lifted his eyes and his hands to heaven, and said: “Just now I vowed to offer a lamb to the Guardian Deities of the forest if I could only find out who had robbed me; but now that I have discovered the thief, I would willingly add a full-grown Bull to the Calf I have lost, if I may only secure my own escape from him in safety.”

Một người chăn bò đang chăn đàn trong rừng thì mất một con bê đực trong chuồng. Tìm kiếm mãi mà không thấy tăm hơi, anh bèn khấn rằng, nếu chỉ cần tìm ra kẻ trộm đã bắt mất con bê, anh sẽ dâng một con cừu non làm lễ tế thần Hermes, thần Pan và các vị thần giữ rừng. Chẳng bao lâu sau, khi trèo lên một quả đồi nhỏ, anh trông thấy dưới chân đồi có một con sư tử đang ăn thịt con bê. Khiếp vía trước cảnh tượng ấy, anh ngửa mặt và giơ hai tay lên trời mà than: “Vừa nãy con đã thề dâng một con cừu non cho các vị thần giữ rừng nếu tìm ra kẻ cắp; nhưng giờ tìm ra kẻ trộm rồi, con xin tình nguyện dâng thêm một con bò đực lớn cùng với con bê đã mất, miễn sao con thoát khỏi nó mà toàn mạng trở về!”

A YOUNG FAWN once said to his Mother, “You are larger than a dog, and swifter, and more used to running, and you have your horns as a defense; why, then, O Mother! do the hounds frighten you so?” She smiled, and said: “I know full well, my son, that all you say is true. I have the advantages you mention, but when I hear even the bark of a single dog I feel ready to faint, and fly away as fast as I can.”

Một chú hươu con có lần hỏi mẹ: “Mẹ to lớn hơn chó, lại nhanh nhẹn hơn, chạy thạo hơn, lại có cả sừng để tự vệ nữa; vậy sao hả mẹ, lũ chó săn lại làm mẹ sợ đến thế?” Hươu mẹ mỉm cười bảo: “Mẹ biết rõ lắm chứ, con trai ạ, những điều con nói đều đúng cả. Mẹ có mọi lợi thế con vừa kể, nhưng chỉ cần nghe thấy tiếng một con chó sủa thôi là mẹ đã bủn rủn cả người, rồi co giò chạy nhanh hết sức.”

No arguments will give courage to the coward.

Chẳng lý lẽ nào đem lại lòng can đảm cho kẻ nhát gan.

THE ASS and the Fox, having entered into partnership together for their mutual protection, went out into the forest to hunt. They had not proceeded far when they met a Lion. The Fox, seeing imminent danger, approached the Lion and promised to contrive for him the capture of the Ass if the Lion would pledge his word not to harm the Fox. Then, upon assuring the Ass that he would not be injured, the Fox led him to a deep pit and arranged that he should fall into it. The Lion, seeing that the Ass was secured, immediately clutched the Fox, and attacked the Ass at his leisure.

Lừa và cáo kết bạn đồng hành để bảo vệ lẫn nhau rồi cùng vào rừng săn mồi. Đi chưa được bao xa thì chúng chạm trán một con sư tử. Thấy nguy hiểm cận kề, cáo liền tiến lại gần sư tử, hứa sẽ bày mưu giúp sư tử bắt lừa, nếu sư tử chịu hứa không làm hại mình. Sau đó, cáo quay lại cam đoan với lừa là sẽ chẳng ai làm gì nó đâu, rồi dẫn lừa đến một cái hố sâu và bày trò khiến lừa rơi tọt xuống đó. Thấy lừa đã nằm gọn trong bẫy không chạy đâu được, sư tử lập tức vồ lấy cáo, rồi mới thong thả quay sang vồ lừa.

A NUMBER of Flies were attracted to a jar of honey which had been overturned in a housekeeper’s room, and placing their feet in it, ate greedily. Their feet, however, became so smeared with the honey that they could not use their wings, nor release themselves, and were suffocated. Just as they were expiring, they exclaimed, “O foolish creatures that we are, for the sake of a little pleasure we have destroyed ourselves.”

Một hũ mật đổ trong phòng người quản gia dụ một đàn ruồi bay đến; chúng sà chân vào mật, ăn lấy ăn để. Thế nhưng chân chúng bị mật dính chặt đến nỗi không thể đập cánh cũng chẳng sao rút chân ra được, và bị ngạt thở mà chết. Lúc hấp hối, chúng kêu lên: “Ôi lũ chúng ta dại dột quá, chỉ vì chút khoái khẩu ngọt ngào mà tự chôn vùi tính mạng!”

Pleasure bought with pains, hurts.

Thú vui đổi bằng đau đớn chỉ mang lại cay đắng.

A CONTROVERSY prevailed among the beasts of the field as to which of the animals deserved the most credit for producing the greatest number of whelps at a birth. They rushed clamorously into the presence of the Lioness and demanded of her the settlement of the dispute. “And you,” they said, “how many sons have you at a birth?” The Lioness laughed at them, and said: “Why! I have only one; but that one is altogether a thoroughbred Lion.”

Muôn thú trên đồng nội nổ ra một cuộc tranh cãi xem loài vật nào đáng khen nhất vì sinh được nhiều con nhất trong một lứa. Chúng ầm ĩ kéo đến trước mặt sư tử cái và đòi bà phân xử. Chúng hỏi: “Còn bà, mỗi lứa bà đẻ được mấy con?” Sư tử cái cười vào mặt chúng mà bảo: “Ơ kìa! Ta chỉ đẻ có một con thôi; nhưng đứa con ấy là một con sư tử thuần chủng đích thực.”

The value is in the worth, not in the number.

Quý ở chất, không ở lượng.

ONE WINTER a Farmer found a Snake stiff and frozen with cold. He had compassion on it, and taking it up, placed it in his bosom. The Snake was quickly revived by the warmth, and resuming its natural instincts, bit its benefactor, inflicting on him a mortal wound. “Oh,” cried the Farmer with his last breath, “I am rightly served for pitying a scoundrel.”

Vào một mùa đông, một bác nông dân thấy một con rắn cứng đờ vì rét cóng. Động lòng thương, bác nhặt nó lên rồi ủ vào trong ngực áo. Hơi ấm làm con rắn nhanh chóng tỉnh lại, rồi bản tính trỗi dậy, nó cắn luôn ân nhân của mình một nhát chí mạng. “Ôi,” bác nông dân kêu lên trong hơi thở cuối cùng, “đáng đời ta lắm, ai bảo lại đi thương xót một kẻ đê tiện.”

The greatest kindness will not bind the ungrateful.

Lòng tốt bao nhiêu cũng không cảm hóa được kẻ vong ân.

A MAN and a Lion traveled together through the forest. They soon began to boast of their respective superiority to each other in strength and prowess. As they were disputing, they passed a statue carved in stone, which represented “a Lion strangled by a Man.” The traveler pointed to it and said: “See there! How strong we are, and how we prevail over even the king of beasts.” The Lion replied: “This statue was made by one of you men. If we Lions knew how to erect statues, you would see the Man placed under the paw of the Lion.”

Một người đàn ông và một con sư tử cùng nhau đi qua khu rừng. Chẳng mấy chốc hai bên bắt đầu khoe khoang xem ai hơn ai về sức mạnh và sự dũng mãnh. Đang lúc tranh cãi, họ đi ngang qua một bức tượng tạc bằng đá khắc họa hình ảnh “một con sư tử bị một người đàn ông siết cổ”. Người đi đường chỉ vào tượng bảo: “Thấy chưa! Loài người chúng tôi khỏe đến thế nào, đè bẹp được cả vua loài thú.” Sư tử bèn đáp: “Bức tượng này là do một người trong giống loài các anh tạc ra đấy chứ. Nếu loài sư tử chúng tôi mà biết tạc tượng, anh sẽ thấy con người nằm bẹp dưới móng vuốt sư tử.”

One story is good, till another is told.

Câu chuyện nghe chừng xuôi tai, cho đến khi phía bên kia lên tiếng.

THE POMEGRANATE and Apple-Tree disputed as to which was the most beautiful. When their strife was at its height, a Bramble from the neighboring hedge lifted up its voice, and said in a boastful tone: “Pray, my dear friends, in my presence at least cease from such vain disputings.”

Cây lựu và cây táo cãi nhau xem ai đẹp hơn. Khi cuộc cãi cọ đang lúc gay gắt nhất, một bụi gai ở bờ giậu gần đó cất tiếng lên, giọng đầy vẻ tự đắc: “Xin các bạn thân mến của tôi, trước mặt tôi thì ít ra cũng hãy thôi ngay mấy trò tranh cãi vô bổ ấy đi.”