Kiêu hãnh và định kiến (Pride and Prejudice): đọc song ngữ

It is a truth universally acknowledged, that a single man in possession of a good fortune, must be in want of a wife.

Có một sự thật được khắp thế gian công nhận, rằng một người đàn ông độc thân nắm trong tay một cơ nghiệp khá giả ắt hẳn phải cần một người vợ.

However little known the feelings or views of such a man may be on his first entering a neighbourhood, this truth is so well fixed in the minds of the surrounding families, that he is considered as the rightful property of some one or other of their daughters.

Dù tâm tư hay quan điểm của một người như thế khi mới chuyển đến một vùng có ít ai hay biết đến đâu, sự thật này vẫn ăn sâu vào tâm trí các gia đình xung quanh đến mức anh ta được coi là món tài sản chính đáng của cô con gái này hay cô con gái khác của họ.

“My dear Mr. Bennet,” said his lady to him one day, “have you heard that Netherfield Park is let at last?”

“Ông Bennet ơi,” một hôm vợ ông bảo, “ông đã nghe tin Netherfield Park cuối cùng cũng có người thuê chưa?”

Mr. Bennet replied that he had not.

Ông Bennet đáp là chưa.

“But it is,” returned she; “for Mrs. Long has just been here, and she told me all about it.”

“Có người thuê rồi đấy chứ,” bà đáp, “vì bà Long vừa mới đến đây, và bà ấy đã kể hết cho tôi nghe rồi.”

Mr. Bennet made no answer.

Ông Bennet không đáp.

“Do not you want to know who has taken it?” cried his wife impatiently.

“Thế ông không muốn biết ai đã thuê à?” vợ ông sốt ruột kêu lên.

“You want to tell me, and I have no objection to hearing it.”

“Bà thì muốn kể, còn tôi thì chẳng phản đối việc nghe.”

This was invitation enough.

Chừng ấy đã là lời mời quá đủ.

“Why, my dear, you must know, Mrs. Long says that Netherfield is taken by a young man of large fortune from the north of England; that he came down on Monday in a chaise and four to see the place, and was so much delighted with it that he agreed with Mr. Morris immediately; that he is to take possession before Michaelmas, and some of his servants are to be in the house by the end of next week.”

“Ồ, ông ạ, ông phải biết là bà Long bảo Netherfield được một chàng trai trẻ rất giàu có từ miền bắc nước Anh thuê; hôm thứ Hai cậu ấy đi cỗ xe ngựa kín bốn ngựa xuống xem nơi này, và thích đến mức thỏa thuận ngay với ông Morris; cậu ấy sẽ đến nhận nhà trước lễ Thánh Michael,¹ còn đám người hầu thì cuối tuần sau đã có người tới ở rồi.”

“What is his name?”

“Anh ta tên là gì?”

“Bingley.”

“Bingley.”

“Is he married or single?”

“Đã có vợ hay còn độc thân?”

“Oh! single, my dear, to be sure! A single man of large fortune; four or five thousand a year. What a fine thing for our girls!”

“Ồ! Độc thân, ông ạ, chắc chắn rồi! Một chàng trai độc thân nhiều của cải; những bốn năm nghìn bảng một năm cơ đấy.² Thật là chuyện tốt đẹp biết bao cho các con gái nhà mình!”

“How so? how can it affect them?”

“Thế thì sao? Chuyện ấy thì can hệ gì đến chúng nó?”

“My dear Mr. Bennet,” replied his wife, “how can you be so tiresome! You must know that I am thinking of his marrying one of them.”

“Ông Bennet ơi,” vợ ông đáp, “sao ông cứ làm người ta phát ngán lên thế! Ông phải biết là tôi đang tính chuyện cậu ấy cưới một trong mấy đứa con mình chứ.”

“Is that his design in settling here?”

“Đấy là chủ ý của anh ta khi dọn về đây đấy à?”

“Design! nonsense, how can you talk so! But it is very likely that he may fall in love with one of them, and therefore you must visit him as soon as he comes.”

“Chủ ý gì chứ! Vớ vẩn, sao ông lại nói thế được! Nhưng rất có thể cậu ấy sẽ phải lòng một đứa, vì thế ông phải đến thăm cậu ấy ngay khi cậu ấy tới.”

“I see no occasion for that. You and the girls may go, or you may send them by themselves, which perhaps will be still better, for as you are as handsome as any of them, Mr. Bingley might like you the best of the party.”

“Tôi thấy chẳng việc gì phải thế. Bà và mấy đứa con cứ việc đi, hoặc bà để chúng nó tự đi với nhau, khéo thế lại còn hay hơn, vì bà cũng xinh đẹp chẳng kém đứa nào, có khi anh Bingley lại ưng bà nhất hội ấy chứ.”

“My dear, you flatter me. I certainly have had my share of beauty, but I do not pretend to be anything extraordinary now. When a woman has five grown up daughters, she ought to give over thinking of her own beauty.”

“Ông này, ông cứ khéo nịnh. Xưa kia tôi cũng có phần nhan sắc thật đấy, nhưng giờ thì tôi đâu dám nhận mình có gì ghê gớm. Khi một người đàn bà đã có năm cô con gái lớn, thì người ấy nên thôi nghĩ đến nhan sắc của mình thì hơn.”

“In such cases, a woman has not often much beauty to think of.”

“Trong những trường hợp như thế, người đàn bà thường chẳng còn mấy nhan sắc để mà nghĩ tới đâu.”

“But, my dear, you must indeed go and see Mr. Bingley when he comes into the neighbourhood.”

“Nhưng ông à, ông phải đến thăm anh Bingley thật đấy, khi nào cậu ấy dọn về vùng này.”

“It is more than I engage for, I assure you.”

“Việc ấy thì tôi không dám hứa đâu, tôi nói chắc với bà như thế.”

“But consider your daughters. Only think what an establishment it would be for one of them. Sir William and Lady Lucas are determined to go, merely on that account, for in general you know they visit no newcomers. Indeed you must go, for it will be impossible for us to visit him, if you do not.”

“Nhưng ông phải nghĩ đến các con gái chứ. Thử tưởng tượng xem đấy sẽ là một chốn gửi thân tuyệt vời thế nào cho một trong mấy đứa. Ngài William và phu nhân Lucas nhất quyết đi thăm, cốt chỉ vì chuyện ấy thôi, vì bình thường ông biết họ đâu có đi thăm người mới đến bao giờ. Ông nhất định phải đi, vì nếu ông không đi thì mấy mẹ con tôi làm sao đến thăm cậu ấy được.”

“You are over scrupulous surely. I dare say Mr. Bingley will be very glad to see you; and I will send a few lines by you to assure him of my hearty consent to his marrying which ever he chooses of the girls; though I must throw in a good word for my little Lizzy.”

“Bà câu nệ quá đấy. Tôi dám chắc anh Bingley sẽ rất mừng được đón bà; và tôi sẽ nhờ bà chuyển cho anh ta vài dòng để cam đoan rằng tôi hết lòng đồng ý cho anh ta cưới bất cứ đứa nào anh ta chọn trong số các con gái; dù tôi sẽ phải nói vun đôi lời cho con bé Lizzy của tôi.”

“I desire you will do no such thing. Lizzy is not a bit better than the others; and I am sure she is not half so handsome as Jane, nor half so good humoured as Lydia. But you are always giving her the preference.”

“Tôi xin ông đừng làm cái việc ấy. Lizzy chẳng hơn gì những đứa khác đâu; và tôi dám chắc nó xinh đẹp chẳng bằng một nửa Jane, tính nết cũng chẳng dễ chịu bằng một nửa Lydia. Thế mà lúc nào ông cũng thiên vị nó.”

“They have none of them much to recommend them,” replied he; “they are all silly and ignorant like other girls; but Lizzy has something more of quickness than her sisters.”

“Chúng nó chẳng đứa nào có điểm gì đáng khen cho lắm,” ông đáp; “đứa nào cũng ngốc nghếch và dốt nát như bao đứa con gái khác; nhưng con bé Lizzy có phần nhanh trí hơn các chị em nó.”

“Mr. Bennet, how can you abuse your own children in such a way? You take delight in vexing me. You have no compassion on my poor nerves.”

“Ông Bennet, sao ông có thể chê bai con cái mình thậm tệ như thế chứ? Ông chỉ thích làm tôi phát tức. Ông chẳng có chút thương xót nào cho thần kinh tội nghiệp của tôi cả.”

“You mistake me, my dear. I have a high respect for your nerves. They are my old friends. I have heard you mention them with consideration these twenty years at least.”

“Bà hiểu lầm tôi rồi, bà ạ. Tôi hết sức kính trọng thần kinh của bà đấy chứ. Chúng là bạn cũ của tôi mà. Ít nhất cũng hai mươi năm nay, tôi đã nghe bà trân trọng nhắc đến chúng rồi.”

“Ah! you do not know what I suffer.”

“Trời ơi! Ông đâu biết tôi phải khổ sở thế nào.”

“But I hope you will get over it, and live to see many young men of four thousand a year come into the neighbourhood.”

“Nhưng tôi mong bà sẽ qua khỏi, và sống đến ngày thấy nhiều chàng trai bốn nghìn bảng một năm dọn về vùng này.”

“It will be no use to us, if twenty such should come since you will not visit them.”

“Có hai mươi người như thế đến thì cũng chẳng ích gì cho chúng ta, một khi ông đã không chịu đến thăm họ.”

“Depend upon it, my dear, that when there are twenty, I will visit them all.”

“Bà cứ tin chắc, bà ạ, rằng khi nào có đủ hai mươi người, tôi sẽ đi thăm bằng hết.”

Mr. Bennet was so odd a mixture of quick parts, sarcastic humour, reserve, and caprice, that the experience of three and twenty years had been insufficient to make his wife understand his character. Her mind was less difficult to develop. She was a woman of mean understanding, little information, and uncertain temper. When she was discontented she fancied herself nervous. The business of her life was to get her daughters married; its solace was visiting and news.

Ông Bennet là một sự pha trộn kỳ lạ giữa trí thông minh sắc sảo, óc hài hước mỉa mai, tính kín đáo và tính tùy hứng, đến nỗi kinh nghiệm suốt hai mươi ba năm vẫn không đủ để người vợ hiểu được tính nết ông. Đầu óc bà thì không khó nắm bắt đến thế. Bà là một người đàn bà đầu óc tầm thường, hiểu biết ít ỏi, tính khí thất thường. Mỗi khi không vừa ý, bà lại ngỡ mình bị suy nhược thần kinh. Sự nghiệp của đời bà là gả chồng cho các con gái; niềm an ủi của đời bà là đi thăm viếng và nghe ngóng tin tức.

Mr. Bennet was among the earliest of those who waited on Mr. Bingley. He had always intended to visit him, though to the last always assuring his wife that he should not go; and till the evening after the visit was paid, she had no knowledge of it. It was then disclosed in the following manner. Observing his second daughter employed in trimming a hat, he suddenly addressed her with:

Ông Bennet nằm trong số những người đầu tiên đến thăm anh Bingley. Ông vốn vẫn định đi thăm anh, dẫu cho đến tận phút chót vẫn luôn khẳng định với vợ là mình sẽ không đi; và mãi đến buổi tối sau khi ông đã đi thăm, bà vẫn không hề hay biết gì. Chuyện ấy sau đó được hé lộ như sau. Trông thấy cô con gái thứ hai đang bận trang trí một chiếc mũ, ông bỗng cất lời:

“I hope Mr. Bingley will like it, Lizzy.”

“Bố mong anh Bingley sẽ thích chiếc mũ này, Lizzy à.”

“We are not in a way to know what Mr. Bingley likes,” said her mother resentfully, “since we are not to visit.”

“Làm sao chúng ta biết được anh Bingley thích gì cơ chứ,” mẹ cô bực bội nói, “khi mà chúng ta đâu có được đến thăm.”

“But you forget, mama,” said Elizabeth, “that we shall meet him at the assemblies, and that Mrs. Long has promised to introduce him.”

“Nhưng mẹ quên mất rồi,” Elizabeth nói, “là chúng ta sẽ gặp anh ấy ở các buổi vũ hội chung, và bà Long đã hứa sẽ giới thiệu anh ấy mà.”

“I do not believe Mrs. Long will do any such thing. She has two nieces of her own. She is a selfish, hypocritical woman, and I have no opinion of her.”

“Mẹ chẳng tin bà Long sẽ làm chuyện đó đâu. Bản thân bà ta cũng có hai cô cháu gái đấy thôi. Bà ta là một người đàn bà ích kỷ, đạo đức giả, và mẹ chẳng coi bà ta ra gì.”

“No more have I,” said Mr. Bennet; “and I am glad to find that you do not depend on her serving you.”

“Tôi cũng thế,” ông Bennet nói; “và tôi mừng thấy bà không trông cậy vào việc bà ấy giúp đỡ mình.”

Mrs. Bennet deigned not to make any reply; but unable to contain herself, began scolding one of her daughters.

Bà Bennet chẳng thèm đáp lại; nhưng vì không kìm nén nổi, bà quay sang mắng một cô con gái.

“Don’t keep coughing so, Kitty, for heaven’s sake! Have a little compassion on my nerves. You tear them to pieces.”

“Lạy Trời, Kitty, đừng có ho sù sụ mãi thế! Thương lấy thần kinh của mẹ một chút đi. Con làm nát vụn hết cả thần kinh của mẹ rồi đấy.”

“Kitty has no discretion in her coughs,” said her father; “she times them ill.”

“Con bé Kitty chẳng có tí ý tứ nào trong việc ho cả,” cha cô bảo; “nó ho chẳng biết chọn lúc gì hết.”

“I do not cough for my own amusement,” replied Kitty fretfully.

“Con đâu có ho cho vui,” Kitty hờn dỗi đáp.

“When is your next ball to be, Lizzy?”

“Bao giờ thì đến buổi vũ hội tiếp theo của các con thế, Lizzy?”

“Tomorrow fortnight.”

“Hai tuần nữa, tính từ mai ạ.”

“Aye, so it is,” cried her mother, “and Mrs. Long does not come back till the day before; so, it will be impossible for her to introduce him, for she will not know him herself.”

“Ừ, đúng thế thật,” mẹ cô kêu lên, “mà bà Long thì đến tận hôm trước mới về; thế nên bà ta chẳng đời nào giới thiệu cậu ấy được, vì chính bà ta cũng đã biết cậu ấy đâu.”

“Then, my dear, you may have the advantage of your friend, and introduce Mr. Bingley to her.”

“Thế thì, bà ạ, bà có thể đi trước bà bạn của bà một bước, mà giới thiệu anh Bingley cho bà ấy.”

“Impossible, Mr. Bennet, impossible, when I am not acquainted with him myself; how can you be so teasing?”

“Không thể nào, ông Bennet ơi, không thể nào được, khi chính tôi còn chưa quen biết cậu ấy; sao ông cứ thích trêu tức người ta thế nhỉ?”

“I honour your circumspection. A fortnight’s acquaintance is certainly very little. One cannot know what a man really is by the end of a fortnight. But if we do not venture, somebody else will; and after all, Mrs. Long and her nieces must stand their chance; and therefore, as she will think it an act of kindness, if you decline the office, I will take it on myself.”

“Tôi rất mực coi trọng sự thận trọng của bà. Quen biết nhau hai tuần quả là quá ngắn ngủi. Người ta không thể nào biết thực chất một người đàn ông ra sao sau hai tuần lễ. Nhưng nếu chúng ta không dám liều, người khác sẽ liều; và xét cho cùng, bà Long cùng các cô cháu gái cũng phải có cơ hội của họ chứ; thế nên, vì bà ấy sẽ coi đó là một nghĩa cử tốt lành, nếu bà từ chối công việc này, tôi xin tự mình nhận lấy.”

The girls stared at their father. Mrs. Bennet said only, “Nonsense, nonsense!”

Mấy cô con gái trố mắt nhìn cha. Còn bà Bennet thì chỉ thốt lên: “Vớ vẩn, vớ vẩn quá!”

“What can be the meaning of that emphatic exclamation?” cried he. “Do you consider the forms of introduction, and the stress that is laid on them, as nonsense? I cannot quite agree with you there. What say you, Mary? for you are a young lady of deep reflection I know, and read great books, and make extracts.”

“Tiếng kêu đầy vẻ quả quyết ấy có ý gì vậy nhỉ?” ông hỏi lớn. “Bà coi các nghi thức giới thiệu, và tầm quan trọng người ta đặt vào chúng, là điều vớ vẩn ư? Ở điểm này thì tôi không thể hoàn toàn đồng tình với bà được. Con thấy thế nào hả Mary? Vì bố biết con là một thiếu nữ có suy nghĩ sâu sắc, hay đọc những pho sách lớn và chép lại các đoạn trích.”

Mary wished to say something very sensible, but knew not how.

Mary rất muốn nói điều gì đó thật chí lý, nhưng lại chẳng biết phải nói sao.

“While Mary is adjusting her ideas,” he continued, “let us return to Mr. Bingley.”

“Trong lúc Mary còn đang sắp xếp lại ý tứ,” ông tiếp tục, “chúng ta hãy quay trở lại với anh Bingley.”

“I am sick of Mr. Bingley,” cried his wife.

“Tôi phát ngấy anh Bingley rồi,” vợ ông kêu lên.

“I am sorry to hear that; but why did not you tell me so before? If I had known as much this morning, I certainly would not have called on him. It is very unlucky; but as I have actually paid the visit, we cannot escape the acquaintance now.”

“Tôi rất tiếc khi nghe bà nói vậy; nhưng sao bà không bảo tôi sớm hơn? Nếu sáng nay mà tôi biết điều đó, thì chắc chắn tôi đã chẳng đến thăm anh ta rồi. Thật là không may chút nào; nhưng vì tôi đã trót đến thăm mất rồi, nên giờ chúng ta không thể nào tránh việc làm quen được nữa.”

The astonishment of the ladies was just what he wished; that of Mrs. Bennet perhaps surpassing the rest; though when the first tumult of joy was over, she began to declare that it was what she had expected all the while.

Sự kinh ngạc của mấy mẹ con đúng như điều ông mong muốn; sự kinh ngạc của bà Bennet có lẽ còn vượt cả những người kia; dẫu rằng khi cơn hân hoan náo nức ban đầu qua đi, bà bắt đầu quả quyết rằng đó chính là điều bà hằng dự liệu suốt bấy lâu.

“How good it was in you, my dear Mr. Bennet! But I knew I should persuade you at last. I was sure you loved your girls too well to neglect such an acquaintance. Well, how pleased I am! and it is such a good joke, too, that you should have gone this morning, and never said a word about it till now.”

“Ông tốt quá, ông Bennet ơi! Nhưng tôi biết thế nào mình cũng thuyết phục được ông mà. Tôi biết chắc ông thương các con gái của ông quá chừng, đâu nỡ bỏ qua một mối quen biết như thế. Chà, tôi mừng quá đi mất! Mà ông đùa cũng khéo thật đấy, sáng nay đi rồi mà giấu kín chẳng hé răng nửa lời cho đến tận bây giờ.”

“Now, Kitty, you may cough as much as you choose,” said Mr. Bennet; and, as he spoke, he left the room, fatigued with the raptures of his wife.

“Nào, Kitty, giờ con muốn ho bao nhiêu tùy thích rồi đấy,” ông Bennet nói; vừa dứt lời, ông liền rời khỏi phòng, đã thấy mệt lả vì nỗi phấn khích cuồng nhiệt của vợ.

“What an excellent father you have, girls,” said she, when the door was shut. “I do not know how you will ever make him amends for his kindness; or me either, for that matter. At our time of life, it is not so pleasant, I can tell you, to be making new acquaintance every day; but for your sakes, we would do anything. Lydia, my love, though you are the youngest, I dare say Mr. Bingley will dance with you at the next ball.”

“Các con có một người cha tuyệt vời biết bao,” bà bảo khi cánh cửa đã khép lại. “Mẹ chẳng biết làm sao các con có thể đền đáp cho lòng tốt của bố; mà cả lòng tốt của mẹ nữa, nói cho đúng ra. Ở cái tuổi của bố mẹ, mẹ nói cho mà biết, ngày nào cũng phải đi làm quen với người mới chẳng thú vị gì đâu; nhưng vì các con, bố mẹ sẵn sàng làm bất cứ điều gì. Lydia, con yêu, dẫu con là đứa nhỏ tuổi nhất, mẹ dám chắc anh Bingley sẽ nhảy với con ở buổi vũ hội tới đấy.”

“Oh!” said Lydia stoutly, “I am not afraid; for though I am the youngest, I’m the tallest.”

“Ồ!” Lydia dõng dạc nói, “con chẳng sợ đâu; vì dẫu con nhỏ tuổi nhất, con vẫn là đứa cao nhất mà.”

The rest of the evening was spent in conjecturing how soon he would return Mr. Bennet’s visit, and determining when they should ask him to dinner.

Thời gian còn lại của buổi tối được dành để đoán xem bao lâu nữa anh ấy sẽ đến đáp lễ ông Bennet, và tính xem lúc nào nên mời anh ấy tới dùng bữa tối.